วัดอุมลอง
วัดอุมลองจะสร้างขึ้นในเวลาใกล้เคียงกันกับวัดเวียงและวัดดอยป่าตาล เพราะสมัยนั้นได้กำหนดให้วัดทั้งสามเป็นวัดคู่บ้านคู่เมืองของเมืองเถิน เปรียบเสมือนเส้าสามเส้า (ก้อนหิน 3 ก้อน ฝังโผล่ดินขึ้นมาประมาณ 1 คืบ สำหรับวางภาชนะใช้ก่อไฟหุงอาหาร) จึงกำหนดให้พุทธศาสนิกชนกราบไหว้บูชา บำรุงรักษาทั้ง 3 วัดนี้ตลอดไป ดังคำโบราณได้กล่าวขานสืบต่อกันมานมนาน
ดังมีจารีตประเพณีสรงน้ำพระธาตุเจ้าสืบแต่เก่าก่อนมาดังนี้
เดือนห้าเป็งเหนือ หื้อสรงน้ำพระธาตุเจ้าวัดเวียง
เดือนจัดวันปีใหม่วันพะยาวันหื้อปากั๋นไปสรงน้ำพระธาตุเจ้าวัดอุมลอง
เดือนแปดหื้อปากั๋นล่องไปสรงน้ำพระธาตุเจ้าวัดดอยป่าตาล
และหื้อปากั๋นบำรุงรักษาบูชากราบไหว้ทั้งสามวัดนี้เป็นประจำปี๋เน้อ
บ้านเมืองจักเจริญรุ่งเรือง ตลอดทั้งฟ้าฝนก็จะตกต้องตามฤดูกาล
ข้าวกล้าในนาจักงอกงาม หากปากั๋นเพิกเฉยเสีย บ้านเมืองก็จะแห้งแล้งเกิดยุคเข็ญ
เกิดภัยพิบัติต่าง ๆ นานา ข้าวกล้าในนาจะเหี่ยวแห้ง ฟ้าฝนที่จะแห้งแล้งไม่ตกต้องตามฤดูกาล”
หากศรัทธาปากั๋นเคารพบูชากราบไหว้ และสรงน้ำพระธาตุทั้งสามวัดเป็นประจ๋ำปี๋ หรือพากั๋นรักษาศีลและภาวนาเป็นเนืองนิตย์ พวกสูเจ้าจะปากั๋นได้เห็นพระธาตุลอยเสด็จจากวัดอุมลองไปวัดเวียง และวัดดอยป่าตาลทุกวันพระศีลใหญ่ คือ วันเพ็ญ 15 ค่ำ เวลาใกล้เที่ยงคืนจะปรากฏสิ่งอัศจรรย์ คือ มีลูกแก้วเป็นลูกไฟกลม ๆ สีเขียว สว่างสุกใสโตเท่าผลส้มเกลี้ยง ลอยขึ้นจากยอดพระธาตุวัดอุมลอง ล่องลอยไปทางทิศใต้ บางครั้งก็ลอยไปสู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ ดวงพระธาตุลุกสุกใสคล้ายดวงดาว จะเสด็จไปเยี่ยมเยียนกัน คือ พระธาตุระหว่างวัดอุมลอง วัดเวียง และพระธาตุวัดดอยป่าตาล จะไปมาหาสู่กันเสมอมา ปรากฏเป็นที่น่าอัศจรรย์ยิ่งนัก

พระธาตุ
หลังจากที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้เสด็จดับขันธ์ปรินิพพานไปแล้วนาน 250 ปี พระยาอโศกมหาราชเป็นผู้สร้าง ต่อมาได้มีการปรับปรุงซ่อมแซมตามกาลสมัย ดังปรากฏในตำนานวัดอุมลองเมื่อ พ.ศ.2469 พระครูรักขิตคุณ เป็นประธานบูรณะซ่อมแซมมีฐานกว้างด้านละ 11 เมตร สูง 15 เมตร ภายในองค์พระธาตุบรรจุพระอัฐิของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า คือ “กระดูกด้ามพร้า” (กระดูกท่อนแขนใต้ข้อศอก)
เป็นพระธาตุอันศักดิ์สิทธิ์ของอำเภอเถิน ร่วมกับพระธาตุวัดเวียง และวัดดอยป่าตาล มีเรื่องเล่าสืบต่อกันมาว่า คืนวันเพ็ญเวลาใกล้เที่ยงคืน มักมีคนเห็นลูกไฟกลม ๆ สีเขียวสว่างสดใส โตเท่าลูกส้มเกลี้ยง ลอยขึ้นจากองค์พระธาตุแล้วลอยละลิ่วสู่ทิศใต้หรือบางทีก็ลอยสู่ทิศตะวันตกเฉียงใต้ เข้าใจว่าลูกไฟนี้คงไปเยี่ยมเยียนกันระหว่างวัดอุดลองและวัดดอยป่าตาล นี่เป็นข้อพิสูจน์ถึงสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ผู้เฒ่าผู้แก่อายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไปจะพบเห็นสิ่งอัศจรรย์เหล่านี้

วิหาร
สร้างขึ้น พ.ศ.2463 ขนาดกว้าง 7 เมตรยาว 23 เมตรสถาปัตยกรรมแบบไทยล้านนา พระครูรักขิตคุณประธาน การสร้าง

พระประธานภายในวิหาร

เสาวิหารแต่ละต้นมีลวดลายที่แตกต่างกัน ลวดลายอันสวยงามจากฝีมือช่างพม่าในสมัยนั้น


บานประตู – หน้าต่าง และเสาทุกต้นเป็นไม้สักทอง แกะสลักลวดลายอย่างประณีตงดงาม โดยช่างชาวพม่าชื่อ หม่องละ
ฝาผนังด้านในมีภาพวาดพุทธประวัติ รอบทั้งสี่ทิศ โดยช่างเขียนฝีมือเอกในสมัยนั้นหาดูได้ยาก ควรค่าแก่การศึกษาหาความรู้

หอไตร
สร้างขึ้น พ.ศ. 2472 ขนาดกว้าง 7 เมตร ยาว 9 เมตร สถาปัตยกรรมแบบล้านนาผสมจีน พระครูรักขิตคุณ ประธาน การสร้าง นายหล้า วงศ์จิโน และนายสุก จุมปาเป็นช่าง ปัจจุบันได้ถูกบูรณะขึ้นใหม่แต่ยังคงรูปแบบเดิมไว้

หอพิพิธภัณฑ์(หอจำศีล)
สร้าง พ.ศ. 2465 ขนาดกว้าง 6 เมตร ยาว 12 เมตร สถาปัตยกรรมแบบล้านนาผสมจีน พระครูรักขิตคุณ ประธานการสร้าง นายป้อง มั่นคง (อุบาสกป้อง) เป็นศรัทธาสร้าง “เจ๊กสล่า” เป็นช่าง (ช่างคนจีน) เดิมใช้เป็นหอจำศีล ภาวนา ของนายป้อง มั่นคงในวันโกนวันพระ ปัจจุบันใช้เป็นหอพิพิธภัณฑ์

แ่ท่นบูชาพระในหอจำศีล

ภาพเขียนเก่าแก่ที่ฝาผนังยังหลงเหลืออยู่ที่หอจำศิล
โบสถ์

สร้างขึ้น พ.ศ. 2475 ขนาดกว้าง 7 เมตร ยาว 11 เมตร สถาปัตยกรรมแบบล้านนาผสมอินเดีย
ห้องสรงน้ำพระในสมัยก่อน

สร้างขึ้น พ.ศ. 2472 ขนาดกว้าง 1.40 เมตร ยาว 2 เมตร สูง 1.50 เมตร สถาปัตยกรรมแบบล้านนาไว้สำหรับเป็นที่สรงน้ำ (อาบน้ำ) ของพระสงฆ์ เจ้าอาวาส ในสมัยนั้น
![]()
ถ่ายภาพ:Mr.Adventure
เรียงเรียงบทความ: Mr.Adventure
อ่านบทความเพิ่มเติมในหมวดเดียวกัน
*มารู้จักเมืองเถิน/Thoen Guide
*วัดเวียงมรดกล้ำค่ากว่าพันปีจากบรรพชนเถิน/Wat wiang
*อลังการธรรมชาติสร้างสรรค์ ถ้ำผาขัน อ.เถิน/Parkun Cave
*อ่างเก็บน้ำแม่มอก เพชรเม็ดงามของแหล่งท่องเที่ยว อ.เถิน ที่รอการเจียระไน

หน้าแรก
สถานที่ราชการ
ติดต่อเรา










ข่าวท้องถิ่น
บทความน่าสนใจ
ตอนอยู่อ.เถิน เคยแต่นั่งรถผ่าน แต่มองดูข้างก้อสวยดีนะ วัดบ้านเราทำไมไม่สวยอย่างนี้นะ
อดีตเคยเป็นเด็กเถินตั้ง 2 ปี
อยากให้มีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาบูรณะหอจำศีลเอาไว้ให้คนรุ่นต่อไปได้ดู
หอจำศีล ควรอนุรักษ์ไว้ ยังเป็นร่องรอยอดีตได้ดี
คนจะรู้จักเมืองเถินมากขึ้น ทำต่อไปนะจ้ะ