ดนตรีอัศจรรย์แห่งเสียงบำบัด

000000ว่ากันว่าดนตรีเป็นส่วนหนึ่งของเราตั้งแต่เริ่มปฏิสนธิ และเราก็ผูกพันกับดนตรีจนกระทั่งลมหายใจสุดท้ายของชีวิตเลยทีเดียวเพราะต้นกำเนิดของเสียงดนตรีที่เราได้ยินและคุ้นเคยก็คือจังหวะการเต้นของชีพจร หัวใจที่สัมผัสได้จากท้องแม่ ลมหายใจการก้าวย่าง ฤดูกาล น้ำขึ้นน้ำลง  ล้วนเป็นจังหวะในชีวิและธรรมชาติจังหวะและเสียงดนตรีจึงมีอิทธิพลต่อจิตใจและสมองของคนเราอย่างมาก

000000ดนตรีช่วยให้สุขภาพจิตดีอย่างไร  เหตุผลหนึ่งที่นักดนตรีบำบัดบอกไว้ก็คือ  ดนตรีสามารถเบี่ยงเบนความสนใจหรือความหมกมุ่นในใจคนของคนเราให้หันเหออกไปจากจุดเดิมที่เป็นอยู่  ไม่ว่าจะเป็นความเครียด  ความเจ็บปวดหรือความไม่สบายใจอื่นๆ ยกตัวอย่าง เช่น เวลาเครียดจากที่ทำงาน การฟังเพลงจะรู้สึกสบายขึ้นเพราะสมองถูกเบี่ยงเบนความสนใจและได้ปรับวงจรใหม่  ในต่างประเทศมีการใช้ดนตรีกับผู้ป่วยหลังผ่าตัดเพื่อลดอาการเจ็บปวด ความวิตกกังวล  ส่วนประเทศไทยมีการใช้ดนตรีกับการกายภาพบำบัดโรคเครียด ผู้ที่มีความผิดปกติทางอารมณ์ วัยรุ่นที่มีความก้าวร้าว เป็นโรคซึมเศร้า เป็นต้น

00000ดังนั้น ดนตรีจึงมีความสัมพันธ์ระหว่างอารมณ์ ระบบประสาทและภูมิคุ้มกันโรค เมื่อคนฟังดนตรีจะเกิดอารมณ์สุข สดชื่น ทำให้เอ็นโดฟิน อันเป็นฮอร์โมนที่ร่างกายสร้างขึ้นเพื่อช่วยบรรเทาความเจ็บปวดและมีส่วนควบคุมการตอบรับของร่างกายที่มีความเครียด อารมณ์ และการหดตัวของผนังลำไส้เพิ่มขึ้น

00000ดร.โอลิเวอร์ แซคส์  ผู้เชี่ยวชาญทางประสาทและผู้ประพันเรื่อง “Awakening” ยืนยันว่า ดนตรีบำบัดเป็นเครื่องมืออันทรงพลังสำหรับการรักษาความผิดปกติทางประสาท ที่มีความบกพร่องทางการพูดหรือการเคลื่อนไหวสามารถร้องเพลงและลุกขึ้นมาเต้นรำกับเสียงดนตรีได้  โดยเฉพาะกับกลุ่มเด็กๆ

              นี่คือเหตุผลที่สำคัญที่ทำให้ดนตรีถูกนำมาใช้ทางการแพทย์ ที่เรียกว่า “ดนตรีบำบัด” ซึ่งมีการค้นคว้าความสัมพันธ์ระหว่างดนตรีกำมนุษย์เราอย่างจริงจังเมื่อศตวรรษที่ 20 นี่เอง และพบว่าดนตรีช่วยบรรเทาอาการของโรคการทำงานที่ผิดปกติของอวัยวะ รวมถึงการเจ็บปวดจากบาง โรคและบำบัดความผิดปกติทางจิตได้ด้วย

             ฟังอย่างไรให้ผ่อนคลาย การอยู่ท่ามกลางเสียงดนตรีเบาๆ เราจะสัมผัสได้ถึงความรู้สึกที่ชุ่มชื้นและอารมณ์ที่เริ่มเข้าสู่ภาวะสมดุล เพลงใดที่ฟังแล้วรู้สึกเขาถึงอารมณ์แสดงว่าเพลงนั้นมีระดับความเร็วเท่ากับจังหวะชีพจรซึ่งระดับความเร็วนี้ก็เป็นตัวช่วยสร้างอารมณ์แก่ผู้ฟังด้วย ดนตรีจังหวะเร็วๆอาจทำให้รู้สึกเหนื่อย แต่หากจังหวะยิ่งช้าก็ทำให้รู้สึกผ่อนคลายมากขึ้น

0000ประเภทของดนตรีมีหลากหลายอารมณ์และจังหวะ หากต้องการอารมณ์ที่จรรโลงใจและดีต่อสุขภาพจิตต้องเลือกฟังดนตรีที่ให้ความ สงบสุข เช่น ดนตรีของ Kitaro , Enja หรือบทเพลงทางศาสนาส่วนเพลงบรรเลงส่วนใหญ่จะทำให้เกิดความรู้สึกสดชื่น สบาย หรือถ้าอยากปลุกความสามัคคีก็ลองเลือกฟังเพลงประเภทประสานเสียงเป็นต้น

             ผลของดนตรีต่อร่างกาย เริ่มต้นที่ดนตรีช่วยให้ร่างกายกระปรี้กระเปร่า กระฉับกระเฉง บรรเทาอาการหงอย เฉื่อยชา เกียจคร้าน บางจังหวะบางบทเพลงอาจช่วยให้ค้นพบอารมณ์ตัวเอง และยกระดับความรู้สึกให้ดีขึ้นช่วยสงบความวิตกกังวลและความเครียดทำให้มี สมาธิ มีสติปัญญาแจ่มใสขึ้น รวมทั้งช่วยกระตุ้นความคิดสร้างสรรค์ และความไวของความรู้สึก